W ciągu całego 2008 roku, w USA około 35.000 badanych osób usłyszy diagnozę, stwierdzającą rozpoznanie raka jamy ustnej lub nowotworu okolic szyi. Z podanej liczby aż 8.000 osób straci życie. Co godzinę nowotwory z tej grupy odbierają życie jednej osobie. Z grupy diagnozowanych 35.000 tylko połowa będzie nadal żyć po upływie okresu 5 lat. Zakłada się, że te dane nie ulegną znaczącej poprawie w następnych dekadach.

Śmiertelność z powodu raka jamy ustnej jest wyższa niż w przypadku wielu innych nowotworów, które powszechnie uznaje się za groźniejsze, jak: rak szyjki macicy, chłoniak Hodgkina, rak krtani, rak jądra, nowotwory systemu wewnątrzwydzielniczego, jak np. nowotwory tarczycy, a także zmiany nowotworowe skóry (np. czerniak). Jeżeli rozszerzymy definicję raka jamy ustnej także na raka krtani, do rozwoju którego przyczyniają te same czynniki ryzyka, wówczas liczba diagnozowanych przypadków wzrasta do 41.000 i 12.500 przypadków śmiertelnych w ciągu jednego roku.

Problem w skali ogólnoświatowej jest o wiele większy. Każdego roku wykrywanych jest około 480.000 nowych przypadków raka jamy ustnej na całym świecie. Statystyki wskazujące na wysoką śmiertelność w przypadku tego nowotworu są niepokojące, nie dlatego, że nowotwory te są trudne do wykrycia, ale dlatego, że wykrywane są zbyt późno, często w ostatnich stadiach rozwoju.

Lekarze często diagnozują taki nowotwór, gdy daje on już przerzuty do innych okolic ciała, a najczęściej do szyjnych węzłów chłonnych. Rokowanie w takim stadium nie jest pomyślne, w przeciwieństwie do sytuacji, gdy niepokojące zmiany są obecne jedynie w obrębie jamy ustnej. Oprócz przerzutów występujących w zaawansowanych stadiach rozwoju nowotworu, tworzący się pierwotny guz obejmuje miejscowo coraz głębsze struktury. Rak jamy ustnej jest szczególnie niebezpieczny, ponieważ towarzyszące mu zmiany we wczesnym stadium są bardzo trudne do zaobserwowania przez samego pacjenta. Wynika to z faktu, że zmiany te nie dają zwykle dolegliwości bólowych oraz innych symptomów, które mogłyby zostać łatwo zauważone. Inną, niesprzyjającą okolicznością jest fakt, że nowotworom okolicy jamy ustnej towarzyszy powstawanie pierwotnych guzów.

U pacjentów, którzy przeżyją pierwsze spotkanie z chorobą, występuje 20-krotnie większe ryzyko rozwoju drugiego nowotworu. Ten zwiększony czynnik ryzyka może trwać od 5 do 10 lat po tym, jak zdiagnozuje się pierwsze występowanie nowotworu. Istnieje wiele różnych rodzajów raka jamy ustnej, najczęściej występującym jest rak płaskonabłonkowy (około 90% przypadków).

Rozwój nowotworów jamy ustnej przez pewien czas pod względem demograficznym był niezmienny. Patrząc na lata minione, raka jamy ustnej wykrywano głównie u osób po 40. roku życia, obecnie zdarzają się także przypadki osób w młodszym wieku. Powody występowania raka jamy ustnej we wcześniejszych latach życia są coraz bardziej poznane – za główną podaje się używanie wyrobów tytoniowych, bez względu na rodzaj i formę tych produktów.